PUTOVANJA

ISTORIJSKI LOKALITETI

MANASTIR OSTROG

Manastir Ostrog je manastir Srpske pravoslavne crkve smješten uz skoro vertikalnu liticu, visoko na planini Ostroška greda u Crnoj Gori. Posvećen je Svetom Vasiliju Ostroškom.

Nalazi se nadomak Nikšića i smješten je u okomitoj stijeni, sa koje se pruža pogled na ravnicu Bjelopavlića. Osnovao ga je hercegovački mitropolit Vasilije u 17. vijeku. Rođen 1610, a umro 1671. godine. On je tu i sahranjen i proglašen svecem čudotvorcem nakon smrti. Tijelo mu počiva u ćivotu u pećinskoj crkvi. Sam manastir je obnovljen 1923-1926. godine, poslije požara, kojeg su bile pošteđene pećinske crkvice. One predstavljaju glavnu spomeničku vrijednost.

Crkva Sv. Vavedenja (u donjem manastirskom nivou) je zadužbina Vasilija Ostroškog kao i Crkva svetog Krsta. Crkva svetog Vavedenja je oslikana freskama krajem 17. vijeka. Crkva Sv. Krsta se nalazi u gornjem manastirskom nivou i nju je živopisao majstor Radul prilagođavajući freske prirodnom obliku stijena. Oko crkve su konaci i zajedno čine objekat skladno sjedinjenim sa prirodnim ambijentom. Manastir Ostrog spada među najposjećenije na Balkanu. U njega dolaze vjernici svih religija iz svih krajeva svijeta.

PERAST

U podnožju brda sv. Ilije (873), nasuprot morskom tjesnacu Verige, a na mjestu gdje se razdvajaju Kotorski i Risanski zaliv, stisnuo se gradić Perast. Koliko je poznato, to je najstarije prebivalište čovjeka na obalama Bokokotorskog zaliva. Pronađeni ostaci neolitske kulture (3500 god. prije Hrista), kao i brojni arheološki nalazi, svjedoče o kontinuiranom naselju od ilirskog, rimskog, ranohrišćanskog vremena do danas.

Perast, kao rijetku i čudesnu pojavu, posmatramo kroz jedinstvenu cjelinu grada, ostrva i mora. Ovi elementi sjedinjeni su kako u fizičkoj, tako i u duhovnoj dimenziji grada. Život Perasta se odvija kroz sva tri elementa istovremeno. Posebna snaga i neponovljivost te cjeline leži u izraženom sukobu između grada i mora. Njihov odnos posebno naglašavaju dva ostrva, i sama u međusobnom kontrastu. U tom dijalogu između grada i mora prepoznaje se dualitet i simbolika osnovnih principa - kamena i vode. Ono što Perast čini gradom, bez obzira na njegovu veličinu, nije samo veliki broj građevina javnog karaktera (crkve, kapele, palate, nadbiskupija, nekadašnja opština, sud, vatrogasnica i crkvice), već i jedan profinjen nivo urbanog sklopa. Razmjera, propozicija, ritam i veličina objekata osmišljavaju jednu urbanu cjelinu naročito u priobalnom dijelu.

OSTRVO MAMULA

Mamula (u pomorskim kartama uglavnom uvedeno kao Lastavica) je malo ostrvo u Jadranskom moru, u Crnoj Gori, na ulazu u Bokokotorski zaliv. Nalazi se u hercegnovskom delu zaliva, između poluostrva Luštica i Prevlaka, 3,4 nautičke milje udaljeno od Herceg Novog. Kružnog je oblika, prečnika 200 metara.

Oko 80% površine ostrva zauzima tvrđava, koju je sredinom 19. veka izgradio austrougarski general Lazar Mamula, po kome je ostvro na kraju i dobilo ime. Tokom oba svetska rata tvrđava je služila kao zatvor. U Drugom svetskom ratu ga je 30. maja 1942. je preuzela fašistička Italija i tamo zatvarala partizane i antifašiste iz okolnih područja; tada je postao poznat po okrutnom postupanju. O tim zbivanjima je godine 1959. snimljen igrani film Kampo Mamula.

Otok danas služi kao turistička atrakcija. Godine 2014. je izazvao pažnju kao lokacija srpskog horor-filma Mamula.

ŽABLJAK CRNOJEVIĆA

Žabljak Crnojevića je srednjovjekovni grad i utvrda na ušću rijeke Morače u Skadarsko jezero, osnovan još za doba Vojislavljevića i Dukljanskoga kraljevstva u 11. stoljeću, jedno vrijeme crnogorska prijestolnica.

Povijesni izvori iz 15. stoljeća, za doba Stefana I Crnojevića i Gospodara Ivana Crnojevića, Žabljak Crnojevića opisuju kao državno središte. Iz njega je pokušan organizirani otpor navali Osmanlija kroz ravnicu okolo Skadarskog jezera. U Žabljaku Crnojevića bila je dvorska palača i Crkva Sv.Đorđija. No, prijestonica je 1478. bila konačno zauzeta, a Crnojevići su izmjestili državno središte u planine, u konačnom na Cetinje.

Crnogorci su Žabljak Crnojevića, tijekom povijesti, više puta nastojali osvojiti. Za doba vladara Petra II Petrovića crnogorski junak Kenjo Stankov Janković je 1835. sa 12 suboraca uskočio unutar bedema te zarobio Jakub-agu sa 60 vojnika. No, Žabljak Crnojevića će do 1878. ostati u posjedu Osmanlija, od kada se trajno nalazi u Crnoj Gori.